सिंधु घाटी संस्कृति वैदिक सभ्यता से भिन्न थी; क्योंकि–
UPPCS (Mains) - Special, 2004
सिंधु घाटी संस्कृति वैदिक सभ्यता से भिन्न थी; क्योंकि–
सिंधु घाटी संस्कृति वैदिक सभ्यता से उपर्युक्त सभी आधारों पर भिन्न थी। जहाँ सिंधु सभ्यता विकसित शहरी सुविधाओं, भावचित्रात्मक लिपि तथा कांस्य युगीन व शांतिप्रिय जीवनशैली से युक्त थी, वहीं वैदिक सभ्यता ग्रामीण थी, उसमें लोहे व युद्धक रक्षा-शस्त्रों (कवच, शिरस्त्राण) का ज्ञान था और वह मौखिक परंपरा पर आधारित थी।
| लक्षण | सिंधु सभ्यता | वैदिक सभ्यता |
|---|---|---|
| जीवन स्वरूप | नगरीय एवं वाणिज्यिक | ग्रामीण एवं पशुचारक |
| धातु ज्ञान | कांसा, तांबा (लोहा नहीं) | लोहा (उत्तर वैदिक) |
| लिपि | भावचित्रात्मक (अपठित) | मौखिक (श्रुति परंपरा) |
| रक्षा-शस्त्र | रक्षात्मक शस्त्रों का अभाव | कवच, तीर-धनुष, रथ |